|
|
|
Starożytność : • Wstęp • Umysłowość • Literatura • Mit i mitologia • Bogowie • Pierwowzory ludzkich postaw i pasji • Związki frazeologiczne • Liryka • Liryka rzymska • Liryka grecka • Epika rzymska • Dramat grecki |
Bogowie Zeus (Ojciec Niebios, Władca Piorunów) i jego żona Hera (Białoramienna). Bóg - ustanawiał prawa, rządził ciałami niebieskimi, zaś bogini była patronką kobiet. Hades (władca państwa zamarłych) i Persefona. Posejdon (władca mórz) i Amfitryta. Afrodyta - opiekunka miłości. Narodziła się z piany morskiej i do brzegu Cypru dopłynęła w muszli. Apollo - przewodnik Muz i opiekun wszelkich rzemiosł.
Ares - bóg wojny, okrutny i chwiejny w swoich sympatiach. Lubował się w okrucieństwie. Jeździł rydwanem zaprzężonym w rumaki: Bojaźń, Strach, Niezgoda i Mord. Artemida - bogini szczęśliwych łowów. Modlono się do niej o zdrowie i krzepkość. Bliźniacza siostra Apollina. Atena - bogini mądrości i rzemiosła. Demeter - bogini wszelkich prac rolniczych, jej imię znaczy: gleba-matka i za jej sprawą następują pory roku. Dionizos - tracki bóg płodności winnej latorośli. Kapłani delficcy przyjęli go do panteonu bogów olimpijskich i, by zaznaczyć jego równorzędność z Apollinem, zaczęli dzielić święty rok pytyjski na dwie części: apollińską i dionizyjską. Wędruje po świecie w towarzystwie satyrów, sylen, centaurów i menad. Cieszy się życiem i tę radość rozsiewa wokoło. Ze świąt na jego cześć wyprawianych, tzw. Wielkich Dionizjów, zrodził się teatr. Erynie uosobienie wyrzutów sumienia. Trzy siostry, ścigają złoczyńców na ziemi i w piekle tak długo, póki nie wypełnią należnej pokuty. Ich zadaniem jest pilnowanie sprawiedliwości. Hefajstos - bóg ognia i wszelkiego postępu, doskonały rzemieślnik. Hekate - dla jednych łaskawa bogini zsyłająca bogactwo, siłę i sławę dla innych - upiorna opiekunka czarów i czarownic. Helios - bóg Słońca. Budzi go pianie koguta, ptaka, który jest mu poświęcony. Poprzedzony przez Jutrzenkę wyrusza ze wschodu na złocistym rydwanie, by dotrzeć na zachód. Później przeprawia się na złotym promie przez rzekę. Hermes - opiekun handlu, herold olimpijski, czego symbolem jest laska z białymi wstążkami. Hestia - bogini domowego ogniska, nigdy nie bierze udziału w sporach lub wojnach, bowiem jej zadaniem jest strzeżenie dobra rodziny. Iris - boginka tęczy, pokojówka Hery, prawie nigdy nie sypiała, a poruszała się nawet szybciej niż Hermes. Mojry - uosobienie przeznaczenia ludzkiego. Trzy córki Nocy: Kloto - przędzie nić ludzkiego życia na wrzecionie, Lachezis - mierzy prętem długość nici, a Atropos - przecina ową nić, kończąc ludzkie życie. Nike - bogini zwycięstwa, towarzyszy bitwom i zawodom szermierczym, lecąc - zawiadamia o szczęśliwym triumfie. Pan - strzegł stad i pomagał myśliwym w łowach. Rogaty, brodaty, z ogonem i koźlimi nogami żył w Arkadii. W zasadzie był bardzo leniwy i najbardziej lubił drzemać w cieniu drzew. Dlatego wyrwany ze snu wydawał tak głośny krzyk, że włosy jeżyły się na głowie. Selene - bogini księżyca. Wierzono, że zsyła rosę, która w susze ratowała zbiory. Tanatos - bożek śmierci, Syn Nocy, pojawia się w pokoju konającego, by złotym nożem odciąć pukiel umierającemu i w ten sposób oddać go we władanie bogom podziemia. Temida - bogini prawa i porządku. Jako jedna z najstarszych bogiń znała rzeczy nieznane później zrodzonym, dlatego też była powiernicą Zeusa i jego doradczynią. Dzieje świata - za panowania Kronosa ludzie żyli w doskonale pięknym świecie, nie znali starości, czas spędzali na zabawach. Był to złoty wiek. W wieku srebrnym ludzie znacznie się zmienili, pojawili się prostacy i barbarzyńcy. Zeus postanowił zgładzić ziemian i na to miejsce powołać nowy rodzaj ludzki. Niestety w wieku brązowym również i to nowe pokolenie okazało się nieudane. Ludzie walczyli przeciwko sobie, zabijali się, a ich dusze zostały wygnane do Hadesu. Na ich miejsce bogowie stworzyli bohaterów. W epoce bohaterów zdarzały się wielkie czyny znane np. z mitów o Troi. Bogowie pomagali ziemianom (np. Demeter nauczyła człowieka uprawy ziemi, szlachetny Prometeusz - stworzył prawa i obowiązki, które gwarantowały sprawiedliwość i czyniły z ludzi istoty myślące i mądre). |
|
|