Julian Ursyn Niemcewicz (1757-1841). Poeta i żołnierz, ukończył Szkołę Rycerską, w czasie Sejmu Czteroletniego należał do stronnictwa patriotycznego. Walczył w powstaniu kościuszkowskim, był adiutantem Tadeusza Kościuszki. Pod Maciejowicami, wraz z rannym wodzem, dostał się do niewoli. Towarzyszył również Kościuszce w podróży do Ameryki (uzyskał obywatelstwo amerykańskie). Powróciwszy do kraju poświęcił się przede wszystkim działalności literackiej i politycznej w Księstwie Warszawskim i Królestwie Kongresowym. W czasie powstania listopadowego wyruszył do Anglii z misją dyplomatyczną, ale do kraju już nie powrócił i zmarł w Paryżu.

Komedia powstała w okresie ożywionej działalności politycznej Niemcewicza. W 1788 roku wybrany został posłem inflanckim na sejm zwany Wielkim. Szybko dał się poznać jako jeden z najaktywniejszych działaczy stronnictwa patriotycznego. Wygłaszał mowy w sprawie ucisku chłopów, za reprezentacją miast w sejmie, w obronie reform w szkolnictwie wprowadzonych przez Komisję Edukacji Narodowej. Szczególnie mocno zaangażował się w walkę o zniesienie wolnej elekcji i wprowadzenie zasady dziedziczności korony. Jego wystąpienia sejmowe w tej sprawie z 17 września 1790 roku wywołały burzliwą polemikę. W tym też roku powstał "Powrót posła" wystawiony w styczniu 1791 roku.

Utwór jest komedią polityczną, o pogodnej tematyce i żywej akcji prowadzącej do szczęśliwego zakończenia, wykorzystującym komizm sytuacyjny, charakterologiczny i słowny. Przedstawiona w dramacie historia miłosna jest jedynie pretekstem do podjęcia zagadnień politycznych. Celem utworu jest agitowanie odbiorcy do programu sejmowego stronnictwa patriotycznego. W komedii zostały skonfrontowane przeciwstawne poglądy na temat przyszłego kształtu Rzeczypospolitej:

• konserwatystów (Starosta Gadulski) przeciwnych reformom, broniących zwłaszcza wolnej elekcji,
• zwolenników reform (Podkomorzy, Walery): głównie dziedziczności tronu, zniesienia liberum veto, zmiany polityki szlachty wobec chłopów, zawarcia przez Polskę sojuszu z Prusami przeciwko carskiej Rosji, rozwoju nowoczesnej oświaty.