Epoki literackie:     Starożytność    Biblia    Średniowiecze    Odrodzenie / Renesans    Barok    Oświecenie    Romantyzm    Pozytywizm    Młoda Polska    XX-lecie międzywojenne    Literatura współczesna

XX-lecie międzywojenne :

• Wstęp
• Umysłowość
• Dorobek literacki Europy
• Tematy literatury międzywojennej
• Liryka
• Stefan Żeromski
• Maria Dąbrowska
• Zofia Nałkowska
• Jarosław Iwaszkiewicz
• Witold Gombrowicz
• Bruno Schulz
• Dramat

Tematy literatury międzywojennej

rzeczywistość Polski
temat bardzo trudny, ale ze względu na sytuację kraju podejmowany chętnie i często w różny sposób:
  • rejestracja zaistniałej rzeczywistości,
  • propagowanie reform, aktywnych postaw patriotów,
  • parodia, satyra, szyderstwo mające na celu krytykę społeczeństwa lub elit rządzących:
    • "Przedwiośnie",
    • "Granica",
    • "Bal w operze",
    • poezja Tuwima ("Do prostego człowieka", "Mieszkańcy", "Pogrzeb prezydenta Narutowicza");
natura ludzka
temat uniwersalny, mający charakter filozoficznej refleksji o człowieku i jego naturze:
  • poezja Leśmiana (heroiczny humanizm – człowiek, mimo swej słabości i niewiedzy, bohatersko podejmuje trud istnienia),
  • "Sklepy cynamonowe",
  • "Granica" (Człowiek w niewoli Formy, a Świat - zbiorem Form),
  • "Ferdydurke";
deformacja rzeczywistości
nurt awangardowy:
  • Witkacy (Czysta Forma, groteska, absurd, antyteatr), "Ferdydurke" (groteska, parodia, absurd - "noveau roman"),
  • futuryści,
  • Awangarda Krakowska,
  • Awangarda Lubelska,
  • "Sklepy cynamonowe" (oniryzm, podświadomość; proza poetycka);
polski dworek
  • w ujęciu tradycyjnym:
    • "Granica" (Boleborz),
    • "Panny z Wilka",
    • "Przedwiośnie" (Nawłoć),
    • "Noce i dnie" (Krępa, Serbinów),
  • w ujęciu awangardowym:
    • "Ferdydurke" (Bolimowo),
    • "W małym dworku" (Kozłowice);
romans
romantyzm wielbił miłość wielką i determinującą życie bohatera, dwudziestolecie ściszyło tonację i operuje raczej romansem:
  • "Przedwiośnie" (romans perwersyjny),
  • "Cudzoziemka",
  • "Noce i dnie",
  • "Granica",
  • "Ferdydurke" (parodia romansu).