Apokalipsa - to wypowiedź biblijna opisująca tajemnice czasów ostatecznych i wyjaśniająca sens dziejów ludzkości i świata. Podobne apokaliptyczno - prorockie teksty znajdują się w Starym Testamencie, w Księdze Daniela i Księdze Izajasza (Iz, 24 - 27).

Apokalipsa zapowiada koniec świata i dzień Sądu Ostatecznego. Jezus Chrystus pojawi się jako Pantokrator, władca świata.

Objawienie ujęte jest w formę siedmiu wizji poprzedzonych siedmioma listami skierowanymi do siedmiu Kościołów symbolizujących całe chrześcijaństwo.

• intronizacja, a potem gloryfikacja Jezusa - odkupiciela i Zbawcy całej ludzkości, którego symbolem jest Baranek paschalny. Intronizowany ma zapieczętowaną siedmioma pieczęciami Księgę Żywota. Kolejne łamania pieczęci określa zbliżanie się dnia sądu;
• wizja sądu ostatecznego;
• wizja niewiasty obleczonej w słońce, nękanej przez siedmiogłowego smoka;
• wizja opisująca siedem plag zesłanych na grzeszników;
• walka baranka ze smokiem;
• wizja opowiadająca o tysiącletnim królestwie Chrystusa;
• wizja ukazująca mieszkańcom ziemi wnętrze niebieskiego Jeruzalem.

Badacze tekstu zwracają uwagę, że język oraz styl Apokalipsy wywodzą się z żydowsko - apokaliptycznej myśli i jej językowych środków wyrazu, stąd zaskakujące bogactwo obrazów i symboli oraz charakterystyczna mistyka liczb (siedem listów, pieczęci, trąb, znaków, czasz i plag, wizji Babilonu, wizji dopełnienia).

Wiele znaków i symboli apokaliptycznych utrwaliło się w świadomości społecznej i kulturze powszechnej.

Greckie litery Alfa i Omega są symbolem Boga ("Jam jest Alfa i Omega, mówi Pan Bóg", Ap. 1,8) - są to pierwsza i ostatnia litera w alfabecie greckim i symbolizują Boga jako praprzyczynę i cel ostateczny.

"Niewiasta obleczona w słońce" przedstawiona w 12 rozdziale, symbolizuje Matkę Bożą, dlatego też w sztuce kościelnej przedstawiana jest z 12 gwiazdami wokół głowy (symbol dwunastu pokoleń Izraela).

W postaci tej upatruje się też symbolu ludu Bożego. Smok atakujący Niewiastę wyrażać ma walkę szatana z Kościołem na przestrzeni wieków.

Popularną wizją są czterej jeźdźcy Apokalipsy. Pierwszy - na białym koniu - symbolizuje zwycięstwo Ewangelii. Drugi - na koniu barwy ognia - to symbol wojny, trzeci - na koniu czarnym, z wagą w ręku - symbol głodu i czwarty na koniu trupio bladym oznacza śmierć.

Zanim nastąpi dzień gniewu (dies irae) Bożego, pojawią się zwiastuny w postaci klęsk, jak wspominane konie Apokalipsy. Spadnie grad i ogień i spłonie trzecia cześć ziemi; spadnie gwiazda Piołun i pomrze wielu ludzi, bo rzeki staną się gorzkie, itd.