|
|
|
Barok : • Wstęp • Barok w Polsce • Umysłowość • Literatura • Pierre Corneille • Molier jako twórca komedii • "Jerozolima wyzwolona" • Główne nurty literatury polskiej • Daniel Naborowski • Jan Andrzej Morsztyn • Wacław Potocki • Jan Chryzostom Pasek • Szymon Zimorowic • Maciej Kazimierz Sarbiewski • Zbigniew Morsztyn • Wespazjan Kochowski • Stanisław Herakliusz Lubomirski • Samuel Twardowski |
Zbigniew Morsztyn Zbigniew Morsztyn (około 1628-1689) - dworzanin,
żołnierz, a przede wszystkim działacz ariański. Pisywał utwory o charakterze
dworsko-panegirycznym ("Muza domowa"), fraszki, liryki i erotyki, w których gra
słów, kontrasty, kunsztowne koncepty i metafory przypominają styl Jana Andrzeja
Morsztyna. Natomiast późniejsze pieśni miłosne i refleksyjne pisane są w duchu
folkloru szlacheckiego (np. erotyki w kształcie hejnału - pieśni porannej,
wiersze sielankowe lub tzw. votum - pochwała ziemiańskiego żywota).
Ważnym dziełem w twórczości Morsztyna jest poezja "ariańska"
- liryka religijna, utwory polemiczne i wiersze filozoficzne. Był obrońcą
tolerancji religijnej. Przykładem zbioru liryków religijnych są "Emblemata"
(dedykowany Katarzynie z Sobieskich Radziwiłłowej). Koncept barokowy w tych
utworach opiera poeta na przeciwstawieniu miłości - śmierci, ognia - popiołowi,
słońca - ciemności, dążeń ciała - dążeniom duszy.
|
|
|