Wstęp do baroku

Nazwa epoki, zapożyczona z terminologii sztuki (prawdopodobnie pochodzi od określenia perły nieregularnego kształtu "barocco"), pojawiła się we Francji w XVIII wieku jako termin estetyczny o intencji pejoratywnej (J. Burckhardt mianem tym określił tendencje w sztuce włoskiej końca wieku XVI, traktując je jako wynaturzenia reguł renesansu) i z taką intencją utrzymywała do drugiej połowy XIX wieku. Dopiero badania dwudziestolecia doprowadziły do uwolnienia się baroku od kryteriów klasycystycznych, a tym samym uznania jego oryginalności.
Inspiracje barokowe formowały się we Włoszech, skąd rozchodziły się na podzieloną Europę schyłku XVI wieku.

Inne źródło:

Wiadomości ogólne.

Nazwa epoki pochodzi z języka portugalskiego, w którym wyraz "barocco" oznacza nieregularną perłę o dziwnym kształcie. Ustalenie granicznych dat epoki nie jest proste, gdyż barok rozwija się w różnych krajach w sposób niejednorodny. Pierwsze jego przejawy pojawiają się w Hiszpanii i we Włoszech w połowie XVI wieku, rozkwit epoki przypada na przełom XVI i XVII wieku. We Francji barok kończy się w połowie XVII wieku, zaś w Polsce trwa do wieku XVIII. Na określenie nowych tendencji w różnych krajach używano odmiennych terminów: gongoryzm w Hiszpanii, marinizm we Włoszech, sarmatyzm w Polsce, niejednokrotnie barok pojmowano także jako sztukę kontrreformacji. W epoce baroku doszło do znaczących przemian o charakterze społeczno-religijnym oraz licznych wojen (m.in. wojna trzydziestoletnia 1618-1648). Renesansowe nurty reformacyjne uległy załamaniu, a Kościół podjął próby reorganizacji i jednocześnie starał się odzyskać swoją dawną pozycję.