Wespazjan Kochowski (1633-1700) wybitny przedstawiciel sarmatyzmu, uprawiał poezję liryczną, fraszkopisarstwo, epikę historyczną i religijną w języku polskim i łacińskim. Największy zbiór jego utworów nosi tytuł "Niepróżnujące próżnowanie". Składają się na niego utwory okolicznościowe i panegiryczne, wiele z nich adresowanych jest przyjaciołom i znajomym. Zbiór ten stanowi małą encyklopedię życia szlacheckiego. W wierszach okolicznościowych opiewa sarmackie cnoty wojenne i żarliwie broni złotej wolności. Przejęty ideą przedmurza chrześcijaństwa, łączy kult szlachcica z kultem Polaka-katolika. Poglądy religijne Kochowskiego są dowodem jego dewocyjnej erudycji, oczytania w literaturze ascetycznej i teologicznej.

Charakterystyczne pod tym względem są poematy religijne: "Różaniec Najświętszej Panny Maryjej" i "Ogród panieński". Łaciński poemat "Annalium Poloniea ab obitu Vladislai IV Climacteres I-III" ujawnia głębokie przekonanie, że Polska powołana jest do spełnienia wyjątkowej roli w historii (swoisty mesjanizm). W "Rocznikach" Kochowski przedstawił panowanie Jana Kazimierza i Michała Wiśniowieckiego, sławił zwycięstwa oręża polskiego w powszechnym zrywie antyszwedzkim. Opisy wojen potopu szwedzkiego połączył z przekonaniem o wyjątkowej opiece boskiej nad narodem polskim. Myśl tę rozwinął i uzasadnił w "Psalmodii polskiej", która zawiera 36 utworów pisanych podniosłą, stylizowaną prozą. Główną więzią kompozycyjną całości jest postać narratora, który (jak to jest w zwyczaju barokowego nurtu metafizycznego) formułuje sądy w oparciu o obserwację samego siebie. Dlatego też "Psalmodia" ma charakter osobistego pamiętnika, którego autor, patrząc wstecz na własne życie, nie opowiada wydarzeń z historii, ale formułuje ostateczne oceny i konkluzje.