|
|
|
Barok : • Wstęp • Barok w Polsce • Umysłowość • Literatura • Pierre Corneille • Molier jako twórca komedii • "Jerozolima wyzwolona" • Główne nurty literatury polskiej • Daniel Naborowski • Jan Andrzej Morsztyn • Wacław Potocki • Jan Chryzostom Pasek • Szymon Zimorowic • Maciej Kazimierz Sarbiewski • Zbigniew Morsztyn • Wespazjan Kochowski • Stanisław Herakliusz Lubomirski • Samuel Twardowski |
Szymon Zimorowic Szymon Zimorowic (około 16081629) - syn
majstra murarstwa ze Lwowa. Autor jednego zbioru wierszy "Roksolanki, to jest Ruskie panny" napisanych na wesele brata, Bartłomieja. Jest to zbiór pieśni tworzących jednolitą całość. Decyduje o tym założenie kompozycyjne: jest to turniej poetycki, w którym przedstawione zostały liryczne zwierzenia 69 bohaterów. Bohaterowie - podzieleni na dwa chóry panien i jeden młodzieńców - występują "z muzyką, z tańcami, z padwany". Turniej to jednocześnie obrzędowe widowisko. Z rozkoszy świata widzianych przez Morsztyna tu przede wszystkim przedstawiona jest rozkosz miłości. Logika cyklu prowadzi przez różne przypadki jedności szczęścia i cierpienia, by w ostatniej pieśni przypomnieć, że świat miłości to świat nadziei, który "śmierć wespół z prochem rozwieje". Poeta nie kryje, że takiej kompozycji uczył się od Morsztyna, ostatnią pieśń oddał mistrzowi. Bohaterowie nie mają przynależności społecznej, chodzi tylko o klimat, nawet imiona nawiązują jedynie do starożytnych, włoskich, ruskich. Poeta sięgnął do symboli; obok zaczerpniętych z antyku (Wenus, Kupido, strzała z łuku) występują i bliskie folklorowi (para ptaków, wianek różany, rozmarynowy) i symbole dworskie, średniowieczne (pan i sługa), symbole religijne (ołtarz, światłość, ciemność) oraz nieznanego pochodzenia symbole magii oczu ludzkich. Miłość występuje tu jako cierpienie, walka przeciwieństw. Sam autor nazwał zbiór "miękkimi rymami", "łagodnymi odami", unika bowiem ostrych zestawień barokowych, dąży do operowania strukturami krótkich cząstek w
strofice (3-sylabowe, 4-sylabowe, 5-sylabowe).
|
|
|